Ontdek hoe je ferritine en ijzertekort zelf thuis kunt testen. Leer de symptomen, normale waarden en wanneer je medisch advies moet zoeken.
Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat in je lichaam. Het zit vooral in je lever, milt en beenmerg, maar er circuleert ook een kleine hoeveelheid in je bloed. De waarde van ferritine in je bloed zegt veel over je ijzervoorraad:
Laag ferritine = vaak een aanwijzing voor een tekort aan ijzer.
Hoog ferritine = kan duiden op een teveel aan ijzer of op een ontsteking in je lichaam.
Een normaal ferritinegehalte verschilt per laboratorium, maar ligt vaak tussen de 20 en 150 µg/L voor vrouwen en tussen de 30 en 300 µg/L voor mannen.
Niet iedereen merkt het meteen, maar een tekort kan zich uiten in:
– Vermoeidheid en lusteloosheid
– Bleke huid
– Duizeligheid of hoofdpijn
– Broze nagels en haaruitval
– Rusteloze benen of kortademigheid bij inspanning
– Herken je meerdere van deze klachten, dan kan het zinvol zijn om je ferritine en ijzerstatus te checken.
Tegenwoordig hoef je niet altijd meer naar de huisarts of het ziekenhuis voor een bloedafname. Er bestaan thuistesten voor ferritine en ijzer. Deze werken meestal zo:
Vingerprik: Met een klein priklancet neem je een druppel bloed af.
Testcassette of buisje: Je brengt het bloed aan in een testapparaat of stuurt het buisje naar een laboratorium.
Uitslag: Afhankelijk van de test krijg je direct een indicatie (binnen 10–15 minuten) of ontvang je een uitgebreide laboratoriumanalyse na enkele dagen.
Zo’n thuistest geeft snel duidelijkheid of je ferritine aan de lage kant is en kan je helpen bepalen of verder onderzoek nodig is.
Te laag ferritine: bespreek de uitslag met je huisarts. Soms is voeding aanpassen voldoende (denk aan groene bladgroenten, peulvruchten, volkoren granen en eventueel rood vlees of vis), maar vaak kan een supplement nodig zijn.
Te hoog ferritine: laat dit altijd door een arts verder onderzoeken. Een overschot aan ijzer kan schadelijk zijn.
Tips om je ijzergehalte op peil te houden
1. Eet ijzerrijke voedingsmiddelen
Er zijn twee soorten ijzer: heemijzer (uit dierlijke producten) en non-heemijzer (uit plantaardige producten).
Heemijzer: rood vlees, kip, vis, schaal- en schelpdieren. Wordt het makkelijkst door het lichaam opgenomen.
Non-heemijzer: linzen, kikkererwten, bonen, spinazie, volkoren granen, noten en zaden.
2. Combineer non-heemijzer met vitamine C
Vitamine C verhoogt de opname van plantaardig ijzer. Voorbeelden:
Paprika of broccoli bij linzen of bonen
Sinaasappel of aardbeien bij havermout of muesli
3. Vermijd factoren die ijzerremmen tijdens maaltijden
Sommige stoffen kunnen de opname van ijzer blokkeren:
Thee en koffie (tannines)
Rood wijn of cacao in grote hoeveelheden
Calciumrijke producten zoals melk of kaas direct bij ijzerrijke maaltijden
4. Let op regelmatige bloedafnames als je risico loopt
Vrouwen met hevige menstruatie, vegetariërs en veganisten en mensen met chronische ziekten of maag-darmproblemen
5. Overweeg supplementen indien nodig
Alleen na overleg met je arts of diëtist, omdat te veel ijzer kan schadelijk zijn, vooral bij mannen of mensen zonder tekort.
6. Let op signalen van een laag ijzergehalte
Vermoeidheid, bleekheid, broze nagels, haaruitval, rusteloze benen.
Ferritine geeft inzicht in je ijzervoorraad en kan veel verklaren over je energieniveau. Met een thuistest van thuistestenkopen.nl voor ferritine kun je laagdrempelig en snel je waarden checken. Zie je afwijkingen of blijf je klachten houden? Dan is het altijd verstandig om medisch advies in te winnen.